Brain Dynamics Lab @MEF

  • Asude Uçal

Patolojik Kumar Bağımlılığı: Prefrontal Korteks ve Ödül Merkezi İlişkisi

Patolojik kumar bağımlılığı, sürekli tekrar eden kumar oynama davranışı ile karakterize edilmiş bir psikiyatrik bozukluktur. Madde kullanımı bozukluklarını tarif etmede kullanılan aşerme (bkz; craving) ve kontrolü kaybetme duygusu (bkz; loss of control) gibi karakteristik özellikler kumar oynama bağımlılığında da gözlemlendiği için patolojik kumar oynamak davranışsal bir bağımlılık olarak adlandırılır. Bağımlılığın anahtar bileşeni kişinin kendi davranışı üzerindeki kontrolünün azalması/yok olması, kişinin madde kullanımını bırakacak veya kontrol edecek kapasiteyi kendinde bulamamasıdır. Bu kişisel kontrolün kaybolması, kişinin uzun süreli planları tamamlama hedefi yerine en hızlı şekilde elde edilebilecek ödül niyetindeki davranışların veya maddelerin peşinde koşması olarak da tanımlanabilir. Hazzı erteleyememe, doğrudan ödül arama davranışlarının (bkz; immediate reward seeking behavior) mezolimbik sisteme (beynin ödül sisteminin yönetildiği yerlerden biri) bağlı olduğu düşünülmüştür. Bu konu üzerinde fMRI kullanılarak yapılan geçmiş çalışmalar, ventral striatum ve prefrontal korteksin orta kısımlarında fonksiyonel bir bağlantı bulmuştur.


Koehler ve takım arkadaşlarının yaptığı bir çalışma patolojik kumar bağımlılığı olan bireylerin prefrontal korteks ve mezolimbik sistemlerindeki fonksiyonel bağlantıları incelemiştir. fMRI ölçümünden önce, katılımcıların eğitim aldığı yıl miktarı, günde tükettiği sigara miktarı, ayda tükettiği alkol miktarı, akışkan zekaları (kişinin esnek düşünme becerisi, bkz; fluid intelligence) ve dürtüsellik seviyeleri ölçülmüştür. fMRI sonrasında ise katılımcıların kumar oynama isteklerini (aşerme) ölçmek için Vizuel Analog Skala (bkz; Visual Analogue Scale, VAS) kullanılmıştır.


Çalışma sonuçları patolojik kumar bağımlılığı olan bireylerin kumar oynama şiddetlerinin, kumar oynama isteklerinin ve dürtüselliklerinin kontrol grubuna göre daha yüksek olduğunu göstermiştir. fMRI sonuçlarının da yorumlanması ile patolojik kumar bağımlılığı olan katılımcıların sağ orta frontal girus ve sağ striatum bölgelerinde kontrol grubuna göre artan bir bağlantı durumu olduğu incelenmiş ve buna ek olarak bu bölgelerin yapılan ölçümlerdeki dürtüsellik, sigara tüketimi ve aşerme durumları ile pozitif bir korelasyon gösterdiği gözlemlenmiştir. Bu fonksiyonel bağlantıda gözlemlenen pozitif korelasyonun yalnızca bağımlılıkta aşermenin değil, aynı zamanda gelecek için planlama, ödül ve haz verici aktivitelerin düzenlenmesi ve madde kullanımının kontrolü (örn. sigara tüketimi) gibi becerilerin de bir göstergesi olduğu düşünülmüştür.


Kaynakça


Koehler, S., Ovadio-Caro, S., van der Meer, E., Villringer, A., Heinz, A.,

Romanczuk-Seiferth, N., & Margulies, D. S. (2013). Increased

Functional Connectivity between Prefrontal Cortex and Reward

System in Pathological Gambling. PLOS ONE, 8(12): e84565.

https://doi.org/10.1371/journal.pone.0084565

74 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör