Brain Dynamics Lab @MEF

  • mugesengulll9

Merak Etmenin Örtük Öğrenmeyi Etkinleştirmedeki Rolü

Merak, bu konuda bilimsel çalışmalara girilemezmiş gibi yıllardır mistik bir şekilde ele alınan bir olgudur. Fakat son zamanlarda sinirsel yapıları sistematik olarak incelenmeye başlanmıştır ve şöyle tanımlanmaktadır: Merak; stratejik veya araçsal bir fayda sağlamadığı halde bilgileri arama dürtüsüne yol açan bir motivasyon kaynağıdır. Birçok keşif ve oyun davranışı bir merak göstergesi olarak nitelendirilir, risk arama ve diğer öğrenme davranışları bile bu şekilde açıklanabilir. İnsanlarda ve diğer hayvanlarda gelişim başarısının belirleyicisi ve öğrenmenin ana itici gücüdür.


Bu yazıda bahsedilecek diğer bir kavram olan örtük öğrenme ise; genellikle pasif veya tesadüfi bir süreç olarak ele alınsa da, büyük miktarlarda bilgiyi aktif olarak aramak için güçlü bir evrimleşmiş baskıyı yansıtır. Bu bilgi meraklı ‘karar vericilerin’ çevrelerinin yapısını temsil etmelerine, yani bilişsel haritalar oluşturmalarına izin verir. Bilişsel bir haritaya sahip olmak, karar vericinin yalnızca ne olacağını tahmin etmesine değil, aynı zamanda çevresindeki beklenmedik değişikliklerle başa çıkmasına da olanak tanır.


Merak nöroanatomisi karmaşıktır; prefrontal korteks, hipokampal alanlar ve bazal gangliyonlar gibi alanları içerir. Ancak bu çalışmada merak, örtük öğrenme ve bilişsel haritalar arasında köprü kuran potansiyel katılımları için orbitofrontal korteks (OFC) ve dorsal anterior singulat korteks (dACC) vurgulanmıştır. OFC nöronlarının, bilginin değerini ve tekliflerin değerini kodladığı bulunmuştur. Başka bir deyişle, OFC bağlamlar arasında tek bir tutarlı değer kodu kullanmaz, bunun yerine, görevle ilgili bilgileri birden çok formatta temsil eder. Tabii ki, OFC bunu tek başına başaramaz. Benzer paradigmaları kullanan çalışmalar, bilgilerin orta beyin dopamin sistemi dahil olmak üzere diğer sistemler tarafından sinyallendiğini göstermektedir. dACC'nin ise OFC için ayrı ve tamamlayıcı bir rol oynadığı düşünülmektedir. Özellikle, OFC tarafından bilişsel haritanın güncellenmesinde ve araçsal kullanıma uygulanmasında kullanılmak üzere, hem bilgi dağıtımını ve seviyesini hem de görev taleplerini takip ettiği görülmektedir.


Bu çalışma; ideal olandan çok daha az bilgi edinerek hızlı kararlar alınabileceğini gösterdiği için doğal karar vermenin işleyişini anlama aşamasında kritik olacaktır.



Kaynakça:

Wang, M. Z., & Hayden, B. Y. (2021). Latent learning, cognitive maps, and curiosity. Current Opinion in Behavioral Sciences, 38, 1-7.


16 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

NEURALINK