Brain Dynamics Lab @MEF

  • Asude Uçal

Ebeveynlik Beyin Yapısını Değiştiriyor

İnsanlık tarihi ve kültürü boyunca yeni doğmuş bebeklere birincil bakım veren kişinin (bkz; primary caregiver) kadın olduğu kabullenilmiştir. Hamilelik dönemi, doğum ve emzirme süreçleri sırasında salgılanan hormonlar anne-bebek arasındaki bağın kuvvetli olmasını destekler. Öyle ki, gelişimsel sosyal nörobilimci Dr. Ruth Feldman yeni bebek sahibi olmanın anne ve babanın beynini sonsuza kadar değiştirdiğini savunmuştur. Bu yazının devamında yenidoğan bebek bakımı süresince meydana gelen hormon değişiklikleri, ebeveynlerin beyin aktivasyonları ve Dr. Feldman'ın taşıyıcı anne yoluyla bebek sahibi olmuş 48 erkek homoseksüel çifti incelediği çalışması hakkında bilgi edinebilirsiniz.


Bağlanma Hormonu Oksitosin


Oksitosin (birbirimize bağlanmamızda en büyük rol oynayan hormon) ebeveynin bebeğe verdiği bakımın oluşumunu destekler. Hamilelik döneminde, doğumda ve emzirme sürecinde seviyesini artırarak annenin bebeği ile bağının kuvvetli olmasını sağlar. Bebek ve anne birbirlerine dokundukça oksitosin seviyesi artar, oksitosin seviyesi arttıkça bebek ve anne temas kurmak ister. Dr. Feldman oksitosin seviyesi ne kadar yüksekse anne-bebek bağının da o kadar güçlü olacağını belirtmiştir. Fakat 80 çift ile yapılan çalışmalar oksitosin seviyesinin annede olduğu kadar babada da yüksek olduğunu bulmuştur. Dr. Feldman bunun üzerine oksitosin seviyelerinin yalnızca bebeği doğurmak ve emzirmek gibi anneye dair özelliklere özel olmadığını, bu hormon seviyesinin bebek ile geçirilen zamana bağlı olduğunu savunmuştur. Bebeği yıkamak, beslemek gibi aktivitelerin oksitosin sistemini aktive ettiğini savunup, baba olmanın da anne olmak kadar derin bir biyolojik bağdan oluştuğunu ortaya koymuştur.


Yeni Bebek Yeni Beyin


Araştırmalar oksitosin seviyesinin ebeveynin bebeğin ihtiyaçlarına adapte olmasını sağladığını ve ebeveyn-bebek senkronizasyonunu oluşturduğunu savunmuştur. Bu hormon, yeni anne babada beynin yaklaşık aynı bölgelerini aktive etmesine rağmen farklı hormon seviyelerinden dolayı farklı reaksiyonları meydana getirir. Çevremizden de duyduğumuz gibi bebeğin gece ağlaması durumunda ihtiyaçlarını karşılamak için baba uyansa da ilk ağlama sesini duyan kişi annedir. Baba bebeği sakinleştirmeyi başarsa dahi uykuya dönemeyen kişi yine annedir. Dr. Feldman bu durumun annenin bünyesinde yüksek seviyelerde oksitosin salgılanmasından dolayı beyninde amygdala bölgesinin (beynin duygulardan sorumlu olan bölgesi) tetiklenmesi ile ilgili olduğunu savunmuştur.


Peki Anne Yoksa?


Dr. Feldman taşıyıcı anne yoluyla bebek sahibi olmuş 48 erkek homoseksüel çifti incelemiştir. Bu babaların evdeki yeni bebek ile iletişimlerini kayıt altına almış, oksitosin seviyelerini ölçmüş ve beyin aktivasyonlarını fMRI yardımı ile taramıştır. Sonuçlar bu babalarda yenidoğan bebeğe birincil bakım veren kişi olmaları durumunda annelerde incelenen amygdala aktivasyonun gözlemlendiğini ortaya koymuştur. Dr. Feldman, bir bebeği karnında taşımanın, onu doğurmanın ve emzirmenin beyni aktive ettiği kadar bir bebeğe bakım vermenin de beyni aynı şekilde aktive edebileceğini, bakım veren bir ebeveyn olmanın doğuştan geldiği kadar bir “seçim” de olduğunu ortaya koymuştur.

Kaynakça


Abraham, E., Hendler, T., Shapira-Lichter, I., Kanat-Maymon, Y., Zagoory-

Sharon, O., & Feldman, R. (2014). Father's brain is sensitive to childcare experiences.

Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America.

111(27), 9792-9797. Doi: https://doi.org/10.1073/pnas.1402569111


Richards, V. (2020, February 21). Babies on Netflix: 3 Brilliant Truths We Learned From

The New Show. Huffington Post.

41 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör