Brain Dynamics Lab @MEF

  • mugesengulll9

Beynimiz Hangisini Seçiyor: Tahmin Etmek vs. Hatırlamak


İnsan hafızası, geçmişteki deneyimleri ve bilgileri anımsamaya olanak tanır. Peki açıklamak için araştırmacıların pek çok araştırma yaptığı belleğimiz sadece “hatırlamak”la mı ilişkilidir? Belleğin aynı zamanda gelecekteki deneyimlerin işlenmesinde rehberlik ettiğine dair bulgular bulunmaktadır.


Sunulan çalışmada araştırmacılar deneklere bir dizi görsel sunumu gerçekleştirmiştir. Sunulan görsellerde bazı görüntü kategorileri her zaman diğerlerini takip etmektedir (örneğin “plaj” fotoğrafından sonra her zaman “dağ” fotoğrafı gösterilmiştir). Fotoğrafların birbirini takip ettiğinden habersiz bırakılan deneklerin bilinçaltında bu çağrışımları öğrenmesi ve bu eşleşmeleri beklemeye başlaması amaçlanmıştır. Test aşamasında deneklere ilk aşamada sunulan beklenti içerikli fotoğraflar (plaj resimleri gibi) ve rastgele başka fotoğraflar gösterilip bunları daha önce görüp görmedikleri sorulmuştur. Sonuçlarda, deneklerin rastgele fotoğrafları “tahmin edici olanlara göre çok daha iyi hatırladıkları bulunmuştur. Sonrasında bu işlem katılımcıların fMRI görüntüleri alınırken de tekrarlanmış ve “öngörülebilir” kategoriler (plajdan sonra dağ) için hipokampüste aktivite artışı gözlemlenmiştir. Araştırmacılar beyin görüntüleme çalışmasından yola çıkarak, tahmine dayalı görüntülerin hipokampüsü yeni bir bilgiyi kodlamaktan uzaklaştırdığını öne sürüyorlar.


Sonuç olarak bu çalışmada, bellek kaynaklarını tahsis ederken, gelecekteki durumlar hakkında güçlü beklentiler ürettiğimizde, devam eden bir deneyimi kodlamanın daha az önemli olduğu önerilmektedir. Peki bu zıt işlevler neden hipokampusta bir arada bulunur? Araştırmacılar bu ortak çalışmanın, birbirlerini düzenleyici etkisi olduğunu öne sürmekte ve bunu şöyle açıklamaktadırlar: bir arabada hem fren hem de gaz pedalları için sağ ayak kullanılmakta, bu da kişiyi ya hızlanmaya ya da yavaşlamaya zorlayan anatomik bir kısıtlama işlevi görmektedir. Benzer şekilde, hipokampusta epizodik bellek ve istatistiksel öğrenme (tahminde bulunmak için deneyimlerden yararlanma) arasındaki karşılıklı engellemeyi yansıtan, uyarlanabilir bir kısıtlama mevcut olabilir. Yani ortamda tahmine dayalı bilgi mevcut olduğunda, daha fazla kodlama gereksiz olabilir. Hipokampus, yaklaşan olaylara odaklanarak beklentileri ve girdileri daha iyi karşılaştırabilir, yeni ve beklenmedik olayların kodlanmasına öncelik verir. Sunulan çalışma, tahminlerde bulunmanın insan hafızasını nasıl etkilediğini gösteren ilk çalışmalardan biridir.


Kaynakça:


Sherman, B. E., & Turk-Browne, N. B. (2020). Statistical prediction of the future impairs episodic encoding of the present. Proceedings of the National Academy of Sciences, 117(37), 22760-22770.

27 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör