Brain Dynamics Lab @MEF

  • Asude Uçal

Beyaz Madde Bağlantısı ve Müzikal Uyaranlara Tepkiler

Estetik uyaranlara karşı verdiğimiz duygusal tepkiler keyif verici deneyimler olmalarına karşın bir hayli kişisellerdir. Bu deneyimi yaşayan ve yaşamayan bireylerin arasındaki davranışsal ve nöral farklılıkları bulmak, beyindeki ödül merkezinin ve bu deneyimin getirdiği evrimsel önemi anlamamıza da yarar sağlayacaktır. Sachs, Ellis, Schlaug ve Loui (2016) tarafından yapılan bu çalışma beyindeki beyaz madde ve bireylerin estetik buldukları müzikal uyaranlara karşı verdiği tepkiler arasındaki bağlantıyı araştırmıştır.


Müziğe karşı verilen tepkiler kişisel özelliklere göre değişmektedir. Özellikle beş büyük faktör kuramından “deneyime açıklık” kişisel özelliğinin belirli uyaranlara verilen tepkiler ile bağlantılı olduğu düşünülmüştür. Bu farklı kişisel özellikler bazı bireylerin farklı uyaranlara (örn., maddi ödüller) normal tepkiler vermelerine rağmen müzikten keyif alamamalarına neden olabilir. Bu keyif algısının neden yalnızca bazı bireyler tarafından tecrübe edildiği tam olarak bilinmese de, bu algının beyindeki işitme korteksi (bkz; auditory cortices) ve mezolimbik ödül devresinde (bkz; mesolimbic reward circuitry) artmış fonksiyonel bağlantılar ile ilgili olduğu düşünülmüştür.


Deney öncesinde, katılımcılar keyif aldıkları birkaç müzik parçasını belirlemişlerdir. Deney sırasında, önceden seçilmiş bu müziklerin tüylerinin diken diken olduğunu hisseden katılımcı grup için bu hissi tetiklemesine, bu hissi tecrübe etmeyen katılımcılar için de seçilen müzik parçalarının genel olarak keyif verici olmasına önem verilmiştir. Katılımcılardan bu parçaları dinlerken duygusal tepkilerini 1 ve 10 arasında değerlendirip, eğer tüylerinin diken diken olduğunu hissederlerse hissin süresi boyunca klavyenin belirli bir tuşuna basılı tutmaları istenmiştir.


Çalışma içerisinde yapılan anketler geçmiş çalışmalarla da uyumlu olarak deneyime açık olan ve daha önce müzikal bir deneyimi olan bireylerin güçlü duygusal tepkiler verdiklerini göstermiştir.


Çalışma analizlerine göre bu güçlü duygusal tepkileri hisseden bireylerin de karında yumru, kalbin hızlanması tarzında duyguları tecrübe edenler (bkz; visceral emotional responses) ve zaman duygusunu kaybetmek gibi bilişsel duyguları tecrübe edenler (bkz; cognitive emotional responses) olarak iki gruba ayrılmaları mümkün olarak görülmüştür. Yapılan psikofizyolojik ölçümler, tüylerinin diken diken olduğunu hisseden katılımcıların seçtikleri müzikleri dinlerken uyarılma seviyelerinin ölçülebilir bir şekilde diğer gruba göre daha yüksek olduğunu kanıtlamıştır.

Fig. 1. Müzik sırasındaki estetik deneyim ölçümü, daha fiziksel duygulardan (more visceral) daha soyut duygulara (more abstract) uzanan iki uçlu bir spektrumu yansıtmaktadır. Tüylerin diken diken olması hissi (chills) nispeten spektrumun ortasında yer alıp, hissin hem fiziksel hem de soyut boyutlarını ortaya koymuştur.


Çalışma sonuçları, bireysel farklılıkların hissedilen güçlü duyguların tecrübe edilmesindeki yatkınlığı etkilediğini bulmuştur. Yapılan Difüzyon Tensör Görüntüleme (bkz; DTI, diffusion tensor imaging) sonuçları beyindeki beyaz madde bağlantılarının kişinin tüylerinin diken diken olması ile anlamlı bir bağlantısının olduğunu göstermiştir. Yazarlar, beyaz madde bağlantılarının yüksek empatik yetenekleri olan bireylerde daha yoğun gözlemlendiğini ve bir birey bu hissi ne kadar sık tecrübe ediyorsa, beyindeki beyaz madde bağlantılarının o kadar geniş olduğu belirtmişlerdir.


Kaynakça


Sachs, M. E., Ellis, R. J., Schlaug, G., & Loui, P. (2016). Brain connectivity reflects human aesthetic responses to music. Social Cognitive and Affective Neuroscience, 11(6), 884–891. DOI:10.1093/scan/nsw009

43 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör