Brain Dynamics Lab @MEF

  • Zeynep Okcu

Ahlaki Yargılarla Beyin Aktivitesinde Bölgesel ve Zamansal Farklılıklar: Bir MEG Çalışması


Ahlaki yargı, bir toplumda yerleşik normlara ve değerlere göre eylemlerin değerlendirilmesi (hırsızlık veya dürüst vatandaş olma gibi) olarak tanımlanabilir ve insanlar bir davranışı ahlaki açıdan iyi veya kötü olarak değerlendirirken bu normlar ve değerler üzerinden hareket ederler. Ahlakla ilgili nörogörüntüleme çalışmalarında, genellikle farklı özellikler içeren yani ahlaki olarak olumlu veya olumsuz hikayeler kullanılmıştır. Ahlakla ilgili beyin bölgeleri prefrontal korteks, prekuneus, superior temporal ve anterior singulat korteksler, insula, talamus ve amigdaladır. Bunların birçoğunun sosyallik, duygu, empati, zihin teorisi ve karar verme süreçlerinin düzenlenmesinde önemli bir yere sahip olduğu kabul edilir.


Ahlaki açıdan kabul edilemez durumların yargısının önceki bir çalışmada ağırlıklı olarak beynin sol yarımküresinde meydana geldiği gözlemlenmiştir. Ancak şu anda, iyi veya kötü ahlaki kararların beynin hangi bölgesinde daha çok aktive olduğu durumu belirsizliğini koruyor. Ahlaki yargının zamana bağlı bir şekilde keşfedilmesinde önemli olan şeyler beyin bölgeleri ve aynı zamanda sinirsel bağlantılardır. Bir beyin görüntüleme yöntemi olan EEG beyin aktivasyonundaki değişikliklerin zamanlamasını ölçmek için yeterli bir nörogörüntüleme yöntemidir. Benzer şekilde, manyetoensefalografi (MEG), EEG gibi beyin aktivitesinin ölçülmesine izin veren bir başka görüntüleme yöntemidir. MEG belirli beyin bölgeleri hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmede EEG'den üstün bir nörogörüntüleme yöntemidir.


Bu çalışmada araştırmacılar hem bölgesel serebral aktivasyonu hem de zamana bağlı değişiklikleri incelemeye izin veren MEG kullanarak, ahlaki açıdan iyi yargıları ve ahlaki açıdan kötü yargıları beynin belirli bölgelerindeki fonksiyonel beyin aktivitesini ve bağlanabilirliğin keşfedilmesini amaçladı. İyi ahlaki ve kötü ahlaki yargılar ile ilgili olan, beynin her iki yarım küresinin içindeki ve arasındaki çeşitli beyin bölgelerindeki MEG parametrelerinin bağlantı kalıpları ve zaman farklılıkları karşılaştırıldı.


Ahlak üzerine yapılan birçok nörogörüntüleme çalışması, özellikle ahlaki açıdan olumsuz durumlarda ahlaki yargı ile ilgili işlevsel beyin alanlarına odaklanır. Bugüne kadar, bir süreç boyunca ahlaki açıdan iyi ve kötü olma koşulları altında beyin aktivitesindeki farklılıklar üzerine çok az çalışma yapılmıştır. Bu araştırmada sadece ilgili beyin bölgelerini değil, aynı zamanda ahlaki yargılarda işlevsel bağlantılarını keşfetmek için, zamana bağlı beyin aktivitelerini analiz etmek için diğer görüntüleme yöntemlerinden daha üstün olan manyetoensefalografi (MEG) kullanıldı. Araştırmacılar, cinsiyet farklılıklarının araştırmanın sonuçlarını etkilemesini istemedikleri için sadece erkekler katılımcılar ile çalıştılar.


Araştırmaya Kanazawa Üniversitesin'den sağlıklı on beş erkek katılımcı katıldı. Dört katılımcı, MEG verilerindeki düşük davranışsal performansları nedeniyle araştırmaya dahil edilmedi. Bu yüzden, araştırmacılar on bir denekten gelen veriler tam olarak analiz edilebildi. Ayrıca, on bir katılımcının tümü sağ elini kullanıyordu, ana dilleri Japoncaydı ve antidepresan ilaç kullanmıyorlardı. Katılımcıların hiçbirinde, nörolojik veya psikiyatrik bozukluklar (örneğin, bilinç kaybı, epilepsi, nörolojik bozukluk veya dejeneratif nörolojik hastalıkla birlikte travmatik beyin hasarı) yoktu. Ek olarak, on bir katılımcının da tam IQ puanı, normal bir aralık içindeydi.


Ahlaki yargı görevinde katılımcılar, merkezi bir monitör ekranında sunulan bir dizi üç çerçeveli video klibi izlediler. Katılımcılara ahlaki açıdan olumlu, olumsuz ve tarafsız bağlamlarla ilgili üç çerçeveli video klipler sunuldu ve üçüncü resmin sunumunun ardından katılımcılara "Bunun ahlaki açıdan iyi mi yoksa kötü mü olduğunu düşünüyorsun?" diye soruldu. Ayrıca, katılımcılardan resmi mümkün olan en kısa sürede ahlaki açıdan iyi veya kötü olarak yargılamaları istendi. Katılımcılardan, resimlerdeki bir kişinin davranışını ahlaki açıdan iyi kabul ettiler ise sağ başparmakları ile, ahlaki açıdan kötü kabul ettiler ise sol başparmakları ile bir düğmeye basarak yargılamaları istendi. Eğer resmi ahlaki açıdan tarafsız bir davranış olarak yargıladılarsa, herhangi bir düğmeye basmamaları söylendi.


Sonuç olarak, mevcut aktivasyon ve bağlantı analizi kötü ahlaki yargılamaların duygu ve ödül/ceza ile ilgili beyin bölgelerinde, iyi ahlaki yargılardan daha güçlü bağlantıya sahip beynin sol yarım küresinde aktive olduğunu göstermiştir. Ahlaki olarak iyi yargı koşullarında, duyguya ve zihin teorisine hizmet eden daha geniş beyin bölgeleri, ağırlıklı olarak sağ yarım kürede aktive edildi. Bu çalışmada, beynin farklı bölgelerindeki aktivasyonlar gösterildi, ahlaki iyi yargılama ve ahlaki kötü yargılama koşulları arasında zamana bağlı nöral bağlantının farklı yoğunlukları olduğunu bulundu. Ayrıca zaman frekansı analizi, beynin sol yarım küresinin erken ahlaki bilgi işlemede, ahlaki iyi yargılardan çok ahlaki kötü yargılar için daha önemli olduğunu gösterdi. Bu sonuçlar, ahlaki olarak kötü yargıların herhangi bir gecikme olmaksızın utanç verici durumlardan kaçınmak için özel bir beyin bölgesinde (bu durumda temporal korteks) hızlı bilgi işlemeyi gerektirdiğini ortaya koydu.




KAYNAKÇA


Hiraishi, H., Ikeda, T., Hasegawa, C., Kitagama, S., Takahashi, T., Kikuchi, M., Ouchi, Y., &

Saito, N. D. (2021). Regional and Temporal Differences in Brain Activity With

Morally Good or Bad Judgments in Men: A Magnetoencephalography Study.

Frontiers in neuroscience. https://doi.org/10.3389/fnins.2021.596711


50 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör